Historię tysięcy Polaków, w tym wielu górników, którzy po zakończeniu II wojny światowej wrócili do Polski, do Wałbrzycha z Francji, by pomóc, w odbudowie ojczyzny chce przypomnieć działające w Starej Kopalni Muzeum Przemysłu i Techniki. Muzeum zdobyło właśnie 60 tysięcy złotych w ramach programu dotacyjnego „Niepodległa”, a wałbrzyski projekt „Powroty do ojczyzny - reemigracja francuska w regionie wałbrzyskim” został oceniony, jako jeden z najlepszych w kraju.
Muzeum zbierze archiwalne materiały dotyczące właśnie tej grupy mieszkańców Wałbrzycha. Planuje również nagrania w formie wywiadów z reemigrantami i ich potomkami. Powstanie w ten sposób specjalne „archiwum pamięci”.
- Zaproponowaliśmy także serię warsztatów. Projekt bazuje na spotkaniach, w których wezmą udział młodzi ludzie, ale także seniorzy reemigranci, których wspomnienia będą nagrywane - podkreśla Wioletta Wrona-Gaj, kierownik działu Muzeum Przemysłu i Techniki w Starej Kopalni w Wałbrzychu.
Powstanie również strona internetowa, prezentująca miejsca związane z „polskimi Francuzami”, a kulminacją projektu będzie specjalna wystawa, na której zostaną zaprezentowane archiwalne materiały dotyczące reemigrantów.
Grupa Polaków z Francji przyjechała do Wałbrzycha z Europy Zachodniej, gdzie się wychowała, młodzież odbyła tam edukację. Dla nich nowy dom był też zderzeniem dwóch kultur, dwóch światów. Zostawiali we Francji swoją wypracowaną pozycję, swój cały świat. Jednak chcieli wracać. - Często o tym zapominamy, że to był wyraz ich postawy patriotycznej. Oni chcieli odbudowywać po wojnie Polskę - mówi Wioletta Wrona-Gaj ze Starej Kopalni w Wałbrzychu.
Po wojnie grupa reemigrantów z Francji w Wałbrzychu i okolicy przejściowo liczyła nawet czterdzieści tysięcy osób. Dziś w mieście mieszka około trzystu osób z obywatelstwem francuskim, ale nie ma dokładnych danych dotyczących liczby potomków reemigrantów z lat czterdziestych. To między innymi do nich chcą dotrzeć w ramach projektu pracownicy Muzeum Przemysłu i Techniki w Starej Kopalni.
W projekt bezpośrednio zaangażowanych będzie od pięćdziesięciu do osiemdziesięciu osób. Strona internetowa, wystawa czy nagrane wspomnienia reemigrantów będą mogły dotrzeć do setek osób zainteresowanych tym tematem.
Do programu dotacyjnego „Niepodległa” zgłoszono 951 projektów. Wałbrzyska propozycja jest jedną z najwyżej ocenionych. Projekt Muzeum Przemysłu i Techniki w Starej Kopalni zajął drugie miejsce!
- Cieszymy się z tak wysokiej oceny i przyznanej dotacji. W sumie dofinansowanie trafi do zaledwie 125 wnioskodawców z 951 złożonych projektów. W naszym województwie to zaledwie 8 projektów, wśród których jest propozycja Muzeum Przemysłu i Techniki w Starej Kopalni. Projekt rozpocznie się wiosną, a jego finał planujemy jesienią - mówi Jan Jędrasik, dyrektor Starej Kopalni.
**
Program Dotacyjny „Niepodległa” ma na celu upamiętnienie bohaterów i wydarzeń z lat 1768 - 1989 od Konfederacji Barskiej aż do Obrad Okrągłego Stołu oraz pierwszych częściowo wolnych wyborów. Ma uświadamiać znaczenie tych działań oraz wydarzeń dla polskiej tradycji i narodowego dziedzictwa, krzewić postawę patriotyczną, dumę z historycznego dziedzictwa Polski, przywiązanie Polaków do idei wolności i niepodległości.
Źródło: um.walbrzych.pl
Zamek Książ w Wałbrzychu serdecznie zaprasza na wyjątkowe wydarzenie poświęcone refleksji nad odpowiedzialnym kształtowaniem turystyki historycznej i pamięci zbiorowej. 18 listopada 2025 roku o godzinie 09:00 w murach Zamku Książ w Sali Balowej, odbędzie się konferencja „Z godnością. Turystyka w miejscach pamięci” – spotkanie ekspertów, badaczy i wszystkich osób, którym bliska jest troska o zachowanie dziedzictwa oraz o etyczne podejście do historii.
czytaj więcejNowa Sól, miasto o bogatej przemysłowej i kulturowej przeszłości, ma także swoje miejsca ciszy, w których czas zdaje się płynąć inaczej. Wśród parków, ulic i nowoczesnych zabudowań kryją się nekropolie - dawne cmentarze, które opowiadają historię mieszkańców tego miasta, ich wiary, pracy i losów. Spacer po tych miejscach to jak podróż w głąb historii, pełna refleksji nad przemijaniem i pamięcią.
czytaj więcejDolnośląskie Zagłębie Węglowe jest najstarszym regionem wydobycia węgla kamiennego w granicach dzisiejszej Polski. Źródła pisane podają, że niewielkie kopalnie, bez własnych nazw, działały w okolicy Wałbrzycha już w XVI w. Przełomowe znaczenie dla prawodawstwa na Śląsku miał pruski król Fryderyk II Wielki (Friedrich II von Hohenzollern), który 5 czerwca 1769 r. wydał rozporządzenie wprowadzające jednolite dla całego górnictwa śląskiego nowe prawo górnicze.
czytaj więcejNowa odsłona Gabinetu Osobliwości w Zamku Książ, 3.10.2025 r., godz. 18:00. Zamek Książ zaprasza na wyjątkowe wydarzenie, które przeniesie Państwa w świat dawnych obyczajów i sekretów arystokratycznej mody. Już w piątek, 3 października 2025 r. o godz. 18:00 odbędzie się otwarcie nowej odsłony Gabinetu Osobliwości – wystawy, która nieustannie się zmienia i odsłania kolejne skarby przeszłości.
czytaj więcejPołożona malowniczo nad Odrą w południowej części województwa lubuskiego Nowa Sól to miasto, które może pochwalić się ciekawą i wielowiekową historią. Jej początki sięgają XVI wieku, kiedy na tym terenie powstała osada Neusalz, związana z warzelnią soli. Funkcjonujący tu zakład miał za zadanie przetwarzać sól sprowadzaną z mórz i dostarczać ją na rynek Śląska. Produkcja trwała przez niemal dwa stulecia, a mieszkańcy utrzymywali się także dzięki działalności nad rzeką – trudnili się rybołówstwem, szkutnictwem i przewozem towarów.
czytaj więcej