Historię tysięcy Polaków, w tym wielu górników, którzy po zakończeniu II wojny światowej wrócili do Polski, do Wałbrzycha z Francji, by pomóc, w odbudowie ojczyzny chce przypomnieć działające w Starej Kopalni Muzeum Przemysłu i Techniki. Muzeum zdobyło właśnie 60 tysięcy złotych w ramach programu dotacyjnego „Niepodległa”, a wałbrzyski projekt „Powroty do ojczyzny - reemigracja francuska w regionie wałbrzyskim” został oceniony, jako jeden z najlepszych w kraju.
Muzeum zbierze archiwalne materiały dotyczące właśnie tej grupy mieszkańców Wałbrzycha. Planuje również nagrania w formie wywiadów z reemigrantami i ich potomkami. Powstanie w ten sposób specjalne „archiwum pamięci”.
- Zaproponowaliśmy także serię warsztatów. Projekt bazuje na spotkaniach, w których wezmą udział młodzi ludzie, ale także seniorzy reemigranci, których wspomnienia będą nagrywane - podkreśla Wioletta Wrona-Gaj, kierownik działu Muzeum Przemysłu i Techniki w Starej Kopalni w Wałbrzychu.
Powstanie również strona internetowa, prezentująca miejsca związane z „polskimi Francuzami”, a kulminacją projektu będzie specjalna wystawa, na której zostaną zaprezentowane archiwalne materiały dotyczące reemigrantów.
Grupa Polaków z Francji przyjechała do Wałbrzycha z Europy Zachodniej, gdzie się wychowała, młodzież odbyła tam edukację. Dla nich nowy dom był też zderzeniem dwóch kultur, dwóch światów. Zostawiali we Francji swoją wypracowaną pozycję, swój cały świat. Jednak chcieli wracać. - Często o tym zapominamy, że to był wyraz ich postawy patriotycznej. Oni chcieli odbudowywać po wojnie Polskę - mówi Wioletta Wrona-Gaj ze Starej Kopalni w Wałbrzychu.
Po wojnie grupa reemigrantów z Francji w Wałbrzychu i okolicy przejściowo liczyła nawet czterdzieści tysięcy osób. Dziś w mieście mieszka około trzystu osób z obywatelstwem francuskim, ale nie ma dokładnych danych dotyczących liczby potomków reemigrantów z lat czterdziestych. To między innymi do nich chcą dotrzeć w ramach projektu pracownicy Muzeum Przemysłu i Techniki w Starej Kopalni.
W projekt bezpośrednio zaangażowanych będzie od pięćdziesięciu do osiemdziesięciu osób. Strona internetowa, wystawa czy nagrane wspomnienia reemigrantów będą mogły dotrzeć do setek osób zainteresowanych tym tematem.
Do programu dotacyjnego „Niepodległa” zgłoszono 951 projektów. Wałbrzyska propozycja jest jedną z najwyżej ocenionych. Projekt Muzeum Przemysłu i Techniki w Starej Kopalni zajął drugie miejsce!
- Cieszymy się z tak wysokiej oceny i przyznanej dotacji. W sumie dofinansowanie trafi do zaledwie 125 wnioskodawców z 951 złożonych projektów. W naszym województwie to zaledwie 8 projektów, wśród których jest propozycja Muzeum Przemysłu i Techniki w Starej Kopalni. Projekt rozpocznie się wiosną, a jego finał planujemy jesienią - mówi Jan Jędrasik, dyrektor Starej Kopalni.
**
Program Dotacyjny „Niepodległa” ma na celu upamiętnienie bohaterów i wydarzeń z lat 1768 - 1989 od Konfederacji Barskiej aż do Obrad Okrągłego Stołu oraz pierwszych częściowo wolnych wyborów. Ma uświadamiać znaczenie tych działań oraz wydarzeń dla polskiej tradycji i narodowego dziedzictwa, krzewić postawę patriotyczną, dumę z historycznego dziedzictwa Polski, przywiązanie Polaków do idei wolności i niepodległości.
Źródło: um.walbrzych.pl
22 grudnia 1985 roku doszło do wybuchu metanu w jednym z szybów KWK "Wałbrzych". W wyniku tej największej w powojennej historii wałbrzyskiego górnictwa katastrofy śmierć poniosło 18 górników.
Najmłodszy z górników miał 18 lat, najstarszy 42. Jako jedyny katastrofę przeżył Andrzej Zieliński - inicjator powstania tablicy upamiętniającej tamte wydarzenia, którą odsłonięto 22 grudnia 2010 roku w 25 rocznicę tej tragedii. Co roku rodziny, przyjaciele, znajomi, górnicy, mieszkańcy Wałbrzycha i okolic oddają cześć tragicznie zmarłym zapalając symbolicznie 18 zniczy.
Ulica Beethovena w Wałbrzychu otrzymała ogromne dofinansowanie na rewitalizację terenów pogórniczych, ponieważ tu było ich wyjątkowo dużo - warto to przypomnieć w dniu górniczego święta. Tu swoją główną siedzibę miała Kopalnia Węgla Kamiennego "Bolesław Chrobry" działająca od około 1780 roku. Pierwotnie nosiła nazwę „Bahnschacht”, później, jako dużej kopalni Hochbergów, właścicieli Książa, nadano jej nazwę „Fürstenstein-gruben-Balinschachtanlange”. W 1945, kiedy zyskała polską nazwę, kopalnia posiadała pięć czynnych szybów, w tym jeden wydobywczy podwójny. Poziomy wydobywcze znajdowały się na głębokości 365 m i 470 m pod ziemią. Wiele obiektów przy ulicy zostało wyburzonych po zakończeniu II wojny światowej - zakłady i fabryki zostały okradzione i wywiezione przez Rosjan na teren ZSRR. Część budowli kopalnianych służy do dziś, między innymi jako siedziba MOPS-u. Opuszczone pozostają: schrony i wartownie, łaźnia, magazyny i biurowce wraz z przychodnią, budynki techniczne, hala nadszybia oraz szyby "Bolesław Chrobry Wschód" i "Zachód" (Wikipedia). Dziś to własność prywatna, próbowano je zezłomować, ale trafiły do rejestru zabytków.
czytaj więcejOd 3 do 7 grudnia 2025r. serdecznie zapraszamy do wspólnego świętowania mieszkańców, pasjonatów górniczych tradycji.
czytaj więcejZapraszamy 10 listopada do Muzeum Tkactwa w Kamiennej Górze na spotkanie z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Wydarzenie multimedialne „Mam tak samo jak ty… Opowieści o polskich miastach” przypomni o roli historii, kultury, gospodarki i tradycji rozmaitych miast w budowaniu polskiej tożsamości. Prezentacja ma charakter interaktywny – zapraszamy do aktywnego uczestnictwa w przygotowanym programie. Opowieściom o naszych miastach, ich fenomenie, bogactwie, niezwykłości towarzyszyć będzie wspólny śpiew i – tradycyjnie – degustacja rogali z makiem.
czytaj więcejZamek Książ w Wałbrzychu serdecznie zaprasza na wyjątkowe wydarzenie poświęcone refleksji nad odpowiedzialnym kształtowaniem turystyki historycznej i pamięci zbiorowej. 18 listopada 2025 roku o godzinie 09:00 w murach Zamku Książ w Sali Balowej, odbędzie się konferencja „Z godnością. Turystyka w miejscach pamięci” – spotkanie ekspertów, badaczy i wszystkich osób, którym bliska jest troska o zachowanie dziedzictwa oraz o etyczne podejście do historii.
czytaj więcej